جزوه ریشه های انقلاب اسلامی

جزوه ریشه های انقلاب اسلامی

  

حسینی خورنژاد

 

 

 

 

 

فهرست

بخش اول = دگرگونی در حکومتها :

الف= داخلی ( رفــرم - اصلاحات )

ب = خارجی ( نهضت - کودتا - شورش - جنگهای داخلی - انـقـلاب - انقلاب اسلامی )

 

الف = از دیدگاه نویسندگان غربی:

×      هدفهای انقلاب :

×      علل انقلاب :

 

 ب =  نظر اندیشمندان مسلمان در گذشته :

1)      عوامل بقا

2)      عوامل زوال

 

بخش دوم = مفهوم انقلاب اسلامی:

الف = ویژگیهای یک انقلاب

ب = مهمترین عوامل و ویژگی انقلاب اسلامی

ج = مقایسه سایر انقلاب‌های جهان با انقلاب اسلامی ایران  

د  = ریشه‌های عقیدتی انقلاب اسلامی 

هـ = ریشه‌های تاریخی انقلاب اسلامی

و = بررسی نظریه‌های مختلف اندیشمندان غربی درباره انقلاب اسلامی

ز = نظر دو اندیشمند مسلمان معاصر ( آیت‌ا... شهید سید محمد باقر صدر - آیت‌ا... شهید مرتضی مطهری )

 

بخش سوم = نهضتهای اسلامی در تاریخ سیاسی قرن اخیر و بررسی آفات آن :

دوره قاجاریه :

 

نقش عالمان شیعی در نهضتها:

 

الف = نهضت تنباکـو ( 1309 هـ . ق ):

ب = نهضت مشروطیت (1324 هـ . ق ) :

1)      عوامل مهم ایجاد نهضت مشروطه

2)      بازگشت مشروطه  

3)      روحانیت و قانون اساسی در مشروطه

الف = روحانیت

ب= قانون اساسی

4)      آثار و نتایج مثبت نهضت مشروطه   

5)       آفات نهضت مشروطه

الف = عوامل داخلی

ب = عوامل خارجی

 

بخش چهارم = دوره پهلوی :

×      رضا خان و کودتای سوم اسفند 1299

×      علل موفقیت کودتا

×      روحانیون و رضاخان

×      اقدامات ضد مذهبی رضاخان

قیام مدرس :

آسیب شناسی قیام مدرس :

 

دوران محمد رضا پهلوی

ج = نهضت ملی شدن نفت و آیت‌ا... کاشانی

×      آسیب شناسی نهضت ملی شدن صنعت نفت

×      کودتای 28 مرداد

 

بخش پنجم = چگونگی رخداد انقلاب اسلامی ایران  :

1)      روحانیون و شاه  

2)      مصوبه انجمنهای ایالتی و ولایتی

3)      انقلاب سفید و پیامدهای آن :

4)    قیام 15 خرداد 1342

بازداشت امام خمینی (ره)

ç    ویژگی‌ها و تاثیرات سیاسی اجتماعی قیام 15 خرداد

آسیب شناسی قیام 15 خرداد   

5)      طوفان انقلاب ( آغاز بحران تا پیروزی انقلاب اسلامی)

 

بخش ششم = پایه‌های اقتدار حکومت پهلوی

 

بخش هـفتم = گروههای مبارز قبل از انقلاب

الف = گروه های سیاسی

1)     غیر مذهبی

×      مذهبی

ب = نیروههای سیاسی فکری متقدم

ج = گروههای سیاسی مخالف، با گرایش مسلحانه

×      مذهبی

 

بخش هشتم = پیروزی انقلاب اسلامی ایران

امام خمینی و انقلاب اسلامی:

1)      دوران زندگی امام خمینی(ره)

2)      امام خمینی(ره)و اندیشه سیاسی :

3)      روشهای مبارزاتی امام خمینی(ره) :

 

بخش نهم = نظریات ارائه شده پیرامون ولایت فقیه در گذشته و حال :

الف = امور فقهی

1)      نظریه سلطنت مأذون از فقیه جامع الشرایط ( یا ولایت انتصابی عامه فقها )

2)      نظریه سلطنت مسلمان ذی شوکت

3)      نظریه ولایت فقیه

ب = امور اجتماعی و سیاسی

( نهاد حکومت -  نهاد دین )

 

روزشمار انقلاب اسلامی ( سال 1356 -  سال 1357 )

 

بخش دهـم = دوران جمهوری اسلامی:

22بهمن، انفجار نور

1)      برگزاری رفراندم تائید حکومت جمهوری اسلامی در 12 فروردین 1358.

2)      تشکیل اولین انتخابات خبرگان قانون اساسی و تدوین قانون اساسی ایران.

3)      حضور گسترده مردم انقلابی ایران و رای بالای مثبت آنها به قانون اساسی جمهوری اسلامی.

4)     تسخیر لانه جاسوسی آمریکا توسط دانشجویان خط امام در روز 13 آبان.

5)     استعفای دولت لیبرالی مهندس بازرگان.

6)      برگزاری اولین انتخابات ریاست جمهوری که منجر به انتخاب بنی صدر گردید.

7)      ترور استاد شهید مرتضی مطهری توسط گروه فرقان.

8)     جنگ تحمیلی و دفاع مقدس

9)      شروع توطئه‌های آمریکا ، منافقین و ضد انقلاب.

10)   آشکار شدن خیانتهای بنی‌صدر و منافقین 30 خرداد 1360، طرح عدمکفایت سیاسی بنی ‌صدر.

11)  ترور حضرت‌آیت ا... خامنه‌ای امام جمعه تهران توسط منافقین.

12)  انفجار در دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی.

13)  بهشهادت رسیدن رجایی و باهنر .

14)  شهادت ائمه جمعه .  

15)  ثبات نظام جمهوری اسلامی به خاطر رهبری داهیانه رهبر عظیم الشان انقلاب حضرت امام خمینی(ره)

     بخش یازدهم:جنگ نرم

 

 

 

بخش اول = دگرگونی در حکومتها :

یک حکومت و یا دولت متزلزل در اثر اقداماتی با عناوین زیر دچار دگرگونی در ساختارهای اجتماعی و سیاسی ‌شده و در بعضی موارد به انقلاب منجر ‌گشته و در نهایت سرنگون می‌شود :

الف= داخلی ( اصلاحات- رفــرم )

1.اصلاحات = اصولا ً این اقدام اکثرا ً بوسیله رژیم‌های سیاسی حاکـم تحقق می‌یابد :

الف = در زمان قاجار : انجام اصلاحات توسط عباس میرزا و ادامه آن توسط قائم مقام و امیرکبیر

ب = در دوران پهلوی دوم : جریان به اصطلاح انقلاب سفید.

ج = درجمهوری اسلامی : دوم خرداد 1376

2.رفــرم = در صورتیکه یک پدیده اجتماعی، موجب تغییر و تحول در جامعه شود و این دگرگونی همراه با خشونت نبوده بلکه آرام و مثلا ً به شکل مبارزات پارلمانی صورت گیرد به آن رفرم می‌گویند.

ب = خارجی ( نهضت - کودتا - شورش - جنگهای داخلی - انـقـلاب - انقلاب اسلامی )

1.نهضت = حرکتی عمومی افرادی که دارای خواسته و هدف مشترکی را دنبال می‌کنند ومعمولا ً درازمدت است که گاه ممکن است به انقلاب منجرشود. درنهضت خشونت مطرح نبوده ودگرگونی وتغییربنیادین ملاک نیست:

الف = نهضت تنباکو

ب = نهضت 15 خرداد

  1. کودتا = اقدام سریع گروهی از نظامیان علیه یک رژیم سیاسی برای بدست آوردن قدرت که منجر به تغییر رهبران و صاحبان قدرت شده و از مشارکت مردمی بی‌بهره می‌ماند :

الف = کودتای 28 مرداد 1332در ایران

ب = کودتا در اکثر کشورهای همسایه و جهان سوم

3.شورش = این حرکت به دنبال بروز نارضایتی در میان قشر یا اقشاری از جامعه به وجود می‌آید و معمولا ً عمومی است و گاه مقدمه حرکت انقلابی قرار می‌گیرد :

الف = شورش فرماندهان در آغاز سلطنت لوئی چهاردهـم در قرن هفده در فرانسه.

ب = شورش بوکسورها در چین در سال 1900 م .

4.جنگهای داخلی = مبارزه مسلحانه برای کسب قدرت میان طرفهای درگیر در یک کشور :

الف = جنگهای داخلی افغانستان

ب = جنگهای داخلی اسپانیا در زمان ژنرال فرانکـو

5.انـقـلاب =  برای انقلاب تعاریف زیادی ارائه شده است.[1]

×   انقلاب پدیده‌ای اجتماعی که منجر به تغییر و تحولی بنیادین و اساسی در زمینه‌های سیاسی و اجتماعی، اقتصادی و ایدئولویکی یک جامعه همراه با خشونت و مشارکت عموم مردم همراه گردد.

×      انقلاب یعنی دگرگونی، نوشدن، تحولی عظیم در یک اجتماع از همه جهات.

×      انقلاب باعث تغییرات بنیادین و اساسی در نظام یک کشور در همه سطوح می‌شود.

در اکثر کشورها با ماهیتهای مختلف ایدئولوژیک اتفاق افتاده است: روسیه، کوبا، چین، فرانسه و ایران.

  1. انقلاب اسلامی = پدیده‌ای اجتماعی که منجر به تغییر و تحول بنیادین و اساسی در زمینه‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگ ایدئولوژیکی یک جامعه همراه با خشونت و مشارکت عمومی مردم مبتنی بر اصول شریعت اسلام و تعالیم عالیه قـرآن کریـم گردد.

 

ç  در زمینه دگرگونی حکومت، بی‌ثباتی‌ها و تغییرات سیاسی در کشورها که معمولا ً توسط عوامل بالا و منازعات سیاسی انجام می‌گیرد، دو دیدگاه وجود دارد.

الف = از دیدگاه نویسندگان غربی:

در میان نویسندگان غربی به ویژه نوشته‌های افلاطون و ارسطو نکاتی در رابطه با بحث نظریات انقلاب ارتباط دارد، افلاطون در صفحاتی از کتاب جمهور خود به نکاتی در زمینه بی‌ثباتی و تغییرات سیاسی اشاره نموده که عبارتند از :

  1. گسترش حس طمع و تجمل پرستی در جامعه.
  2. تعلیم و تربیت روحی نقشی عمده در ایجاد ثبات یا تزلزل سیاسی دارد.
  3. وی با در نظر داشتن دولت آرمانی خود یعنی مدینه فاضله، علت اصلی و عمده  تغییر حکومتها را جدائی میان اعضاء و طبقه حاکم می‌داند.

 

×      هدفهای انقلاب :

به نظر ارسطو یک انقلاب گاه با استفاده از زور و زمانی با استفاده از روش اقناع و گاه با نیرنگ به وقوع می‌پیوندد و ممکن است دارای یکی از اهداف زیر باشد :

1)      تغییر سازمان و شکل حکومت به حکومتی دیگر و یا تغییر بخشی از سازمان حکومت.

2)      در دست گرفتن قدرت توسط رهبران انقلاب بدون تغییر شکل حکومت.                                

3)      کم و زیاد شدن عیار حکومتها.

×      علل انقلاب :

الف = علل اصلی انقلاب

به نظرارسطو :آرزوی برابری و رفع نابرابری همیشه سرچشمه انقلابات بوده است.

 

ب = علت فرعی انقلاب که تقویت کننده علل اصلی هستند :

1)      نفع طلبی، سود جوئی و گستاخی فرمانروایان و تجاوز به اموال دیگران و خزانه ملی.

2)      محروم شدن مردم از حـرمت و آبرو .

3)      حکومت را خوار و کوچک دیدن.

4)      وسعت و رشد بی اندازه بخشی از سازمان حکومت.

5)      سهل انگاری و بی‌توجهی به قانون اساسی و در نتیجه تغییر حکومت

6)   اجازه جهت ورود بیگانگان به کشور که گاه پس از مدتی با آشوب و نا امنی موفق شده‌اند ساکنان اصلی را از کشوربیرون رانده و قدرت را بدست گیرند.

7)      حملات خارجی.

 

ارسطو علاوه برعلل عمومی انقلاب که بدون توجه به نوع حکومت مطرح نموده، یک رشته علـل خصوصی را نـیـز در انواعی از حکومت که در دسته بندی خود جای داده است، ذکر می‌کند. [2]

 

×      راههای عمومی حفظ و جلوگیری از تباهی حکومتها:

ارسطو نیز در کتاب پنجم از " رساله سیاست " خود با بهره گیری از مثالهای تاریخی به بحث در رابطه با دگرگونی و تغییر سیاست پرداخته و می‌گوید :

با آگاهی برعلل تباهی حکومتها به نظر او ، تعدادی از راههای عمده حفظ حکومت‌ها عبارتند از :

1)      جلوگیری از قانون شکنی و ایجاد مصونیت برای مردم محروم از مناصب از آزار.

2)      جلوگیری از بروز اختلاف بین فرمانروایان و جلوگیری از آشنائی افراد غیر به این اختلافات.

3)      پیشگیری از اختلاس در اموال عمومی.

4)      فزونی پشتیبانان حکومت بر مخالفان آن.

5)      کنترل دارائی افراد با نفوذ جامعه و فرمانروایان.

6)   سروان هـر حکومت باید صفات: پای بندی به قانون اساسی، توانائی و آزمودگی برای اجرای وظایف و بهره‌ مندی از فضیلت و پیروی از آئین دادگری را دارا باشند :

7)      حکومتها باید همیشه حد اعتدال را نگاه دارند.

8)      مهمترین راه بقای حکومتها، سازگار کردن روش تربیت افراد با سرشت قانون اساسی کشور است.

 

 ب =  از دیدگاه اندیشمندان مسلمان در گذشته :

جمع زیادی از متفکران و اندیشمندان مسلمان از جمله : خواجه نصیرالدین طوسی، ابن خلدون، غـزالی و فارابی نـیـز در گذشته مباحثی را در زمینه علل و عوامل بقا و زوال دولتها گشوده‌اند که شامل موارد زیر می‌شود :

 

1)      در گروه عوامل بقا مواردی مانند :

×      نقش دین = همه متفکران مسلمان ، دینداری را از علل مهم بقای دولت دانسته و دین و دولت را دو برادر می‌دانند.

×      عدالت =  از دیدگاه اندیشمندان مسلمان عدالت موجب نظم و امنیت ، عمران و آبادانی و قـوام دولت می‌گردد.

×   نظارت بر مسئولان و کارپردازان = متفکرین مسلمان از جمله ابن مقفع و نظام الملک نظارت مقامات مافوق بر زیر دست را برای بقای دولت ضروری دانسته‌اند.

×      تعلیم و تربیت = اگر تعلیم و تربیت در یک کشورهمان اصول حاکم بر حکومت را به اتباع بیاموزد، این امر باعث کسب مشروعیت و پذیرش آن نظام می‌شود.

×   کار برد صحیح سیاست قلم و شمشیر= اداره جامعه متشکل از دو گروه ازافراد است : نیروهای کشوری و نیـروهای لشکری، دراین میان عده‌ای ازمتفکرین اهـل قـلم را مقدم دانسته و عده دیگـراهـل شمشیر را.

×   خصال نیکو = منظور رفتار خوب و مطلوب با اطرافیان و مردم است. و متفکران به دو مورد بیش از دیگـر موارد تاکید کرده‌اند : احسان به مردم و گـرامی داشتن علما و رجال.

×   صفات حاکمان و کارگزاران = اندیشمندان مسلمان بر خوش فهمی، قوت حافظه، هوشمندی، خوش بیانی، عزم و اراده قوی و حکیم بودن حاکمان و کارگزاران در بقاء دولت تاکید کرده‌اند.  

×      امر به معروف و نهی از منکر = اشاعه این امر در تمام سطوح  جامعه از صدرتا ذیل باعث بقاء دولتها می‌شود.

 

2)     عوامل زوال

ظلم، استبداد، تفرقه، دوری از مردم و شرکت مسئولان در تجارت و تولید را ازعوامل زوال حکومت می‌دانند.

بخش دوم = مفهوم انقلاب اسلامی:

انقلاب از دیدگاه اسلام نوعی جهاد داخلی است که در آن گروهی برای خدا و فی سبیل‌ا... می‌رزمند، و در مقابل گروه دیگر که مانع راه خدایند و به خاطر کفرشان می‌جنگند.

مرحله نخست انقلاب اسلامی از درون انسانها آغاز می‌گردد و انبیا سعی می‌کنند که انسان را از درون خودش آزاد سازند و تا چنین انقلابی درونی رخ ندهـد، امید چندانی به پیروزی حرکت انقلابی در جامعه نمی‌توان داشت.

 

  • در این ارتباط نظر دو اندیشمند مسلمان معاصر نیز بررسی می‌شود :

1)   آیت‌ا... شهید سید محمد باقر صدر در کتاب " سنتهای تاریخ در قرآن " مباحثی را در رابطه با تحولات اجتماعی و تاریخی گشوده و می‌گوید :

« منشاء و مدار حرکت تاریخی ، محتوای درونی انسان است که در حقیقت آن در دو گوهر شریف یعنی اندیشه و اراده تشکیل می‌دهد. در قلمرو تاریخ و اجتماع تلفیق اندیشه و اراده است که آینده ساز آدمی و اساس جنبش تاریخی او را فـراهـم می‌گرداند. به عبارت دیگر محتوای درونی آدمی زیربنا و پیوندهای اجتماعی و نظام زندگی و تشکیلات بشری رو بناست

 

2)      آیت‌ا... شهید مرتضی مطهری نیز در کتاب " قیام و انقلاب مهدی(عج) از دیدگاه فلسفه تاریخ " می‌نویسد :

« انقلاب عبارت است از طغیان و عصیان مردم یک سرزمین علیه نظم حاکم موجود برای ایجاد نظمی مطلوب، و بسیاری از انقلابها ماهیتی سیاسی و یا اعتقادی و ایدئولوژیک داشته‌اند و مردمی که به یک مکتب ایمان دارند، وقتی آن مکتب را در معرض آسیب می‌بینند، با اهداف برقراری مجدد مکتب دست به قیام می‌زنند.

 

ç   الف = ویژگیهای یک انقلاب

1)      رهبری

در هر انقلابی رهبری عنصر مهم است که هدایت افراد مترض را برای پیروزی بر عهده می‌گیرد.

2)      مردمی بودن انقلاب

انقلاب یک پدیده کاملا ً مردمی است و وقوع آن بر نقش و حرکت مستقیم مردم متکی است. انقلاب در میان مردم و بوسیله آنها شروع و به فرجام می‌رسد و در نهایت نظام سیاسی حاکم را تغییر می‌دهد، به همین دلیل حرکت انقلابی حرکتی از پایین به بالاست.

3)      عنصر خشونت

انقلاب بدون خشونت غیرممکن است، چرا که همه انقلابها با خشونت همراه بوده‌اند و میزان خشونت در هر انقلاب، بستگی به ویژگی‌های فرهنگی مردم، نوع نیروهای مسلح، نوع رژیم و شرایط خاص داخلی و بین المللی متفاوت است.  

4)      تغییر ساختارهای اجتماعی- سیاسی جامعه

معمولا ً انقلاب را به انقلاب سیاسی و اجتماعی تقسیم می‌کنند. در انقلاب سیاسی، بیشتر نظام سیاسی تغییر می‌کند، اما در انقلابهای اجتماعی افزون بر تغییر حکومت در ساختارهای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی جامعه نیزتغییراتی اساسی روی می‌دهد. در انقلابهای اجتماعی، انقلاب با پیروزی برحکومت پایان نمی‌یابد، بلکه در این اوضاع دغدغه‌های انقلابیون اجرای آرمانهای انقلابی خویش است و اجرای این آرمانها و تغییرات، نیازبه امکانات مختلف و شرایط مساعد داخلی و بین المللی دارد و از همین رو رسیدن به اعداف به زمانی نسبتا ً طولانی نیازمند است. 

 

ç    ب = مهمترین عوامل و ویژگی انقلاب اسلامی

1)   نقش آفرینی مؤثر رهبری: در هر انقلابی رهبری نقش موثری در انقلابها دارد، درانقلاب اسلامی ایران نیز قدرت رهبری، نفوذ معنوی و نقش آفرینی مؤثر امام خمینی(ره)، منحصر به فرد و بسیار مهم بود، رهبری هوشمندانه، قاطع و مدبرانه امام آن و پیشتاز بودن روحانیت مبارز، باعث جلب اعتماد مردم به ایشان گردید و این درحالی بود که ایشان علاوه بر سیاستمداری بزرگ، مرجعی جامع الشرایط و توانمند نیز بودند.  

2)   ظهور و گسترش ایدئولوژی جدید : در اکثر انقلابها ایدئولوژی جدیدی ظهور می‌کند در انقلاب اسلامی ایران هـم  تعالیم روح بخش اسلامی به عنوان اندیشه و آرمان جدید به ویژه پس از سالهای 15 خرداد 42 نمودی بارز یافت و توانست ایدئولوژی‌های رقیب همچون مارکسیسم و ناسیونالیسم را کنار بزند.

3)   نارضایتی عمومی از وضع موجود : نارضایتی عموم مردم در انقلاب به صورت قیام یکپارچه مردم تجلی یافته و به صورت امتی واحده در آمده بودند. به ویژه در ایران که پس از کودتادی 28 مرداد 32 که موجی از خفقان سیاسی سراسر کشور را فـرا گرفت و باعث افزایش نارضایتی عمومی مردم در دراز مدت شده بود.

4)   گسترش روحیه انقلابی و معنوی : گسترش روحیه انقلابی در سایر انقلابها و عقیده و ایمان و اسلامی بودن انقلاب در ایران نیز حضور مردم به تدریج با شرکت درتظاهرات و راهپیمائیهای بزرگ گسترش یافته و معنویت انقلاب، ایثار، شهادت وروحیه انقلابی درمردم افزایش یافت.

5)   نهادهای بسیج گرا: این نهادها درهـر انقلابی متفاوت است. درایران نیز وحدت و هماهنگی همه مراکزالهام بخش انقلاب اسلامی منجمله :

مساجد، حوزه‌‌های علمیه، دانشگاهها، گروها، انجمنها و هیات اسلامی، پایگاهها و کانونهای اصلی نهضت بودند.

6)      مشخص بودن راه آینده از همان آغاز حرکت.

ç   مقایسه سایر انقلاب‌های جهان با انقلاب اسلامی ایران

1.بعضی از انقلاب‌ها صرفا انقلاب‌های سیاسی هستند؛ کما این‌که یک نوع حاکمیت را تبدیل می‌کنند. این انقلابها صرفا ظاهر نظام‌های سیاسی را تغییر می‌دهند ، که به حرکتی در سطح تعبییرمی‌شود. برای مثال انقلاب مشروطه ایران نظام سلطنت استبدادی مطلقه قاجار را به سلطنت بظاهر مشروطه تبدیل کرد.

 

2.برخی از انقلاب‌ها که علاوه بر این‌که ظاهر نظامات سیاسی را تغییر می‌دهند، تغییراتی را هـم در حوزه اجتماعی و مسائل اجتماعی دارند؛ مثل انقلاب‌های اجتماعی یعنی بافت‌های اجتماعی کشورها را تغییر می‌دهند. به عبارت دیگـر در انقلاب اجتماعی، نهادها و طبقات اجتماعی در جامعه به کل تغییر ‌کرده و اصطلاحا ً حرکتهائی را درعمق جامعه ایجاد می‌کند. مثال : انقلاب روسیه، انقلاب آمریکا که این‌ها علاوه بر این‌که انقلاب‌های سیاسی بوده‌اند.

3. نوع سوم انقلاب‌هائی هستند که انقلاب‌های تاریخی هستند؛ انقلاب‌هایی که پیامی برای تاریخ دارند، این انقلاب‌ها می‌آیند تا یک تغییراتی را خارج از محدوده زمان و جغرافیای خودشان ایجاد کنند. و اصطلاحا ً اثرات فراوان تاریخی دارند. از جمله این انقلاب‌ها انقلاب فرانسه است:

انقلاب فرانسه علاوه بر این‌که یک نظام اجتماعی بود و طبقات اجتماعی را به هـم زد، مثلا طبقه نجبا و طبقه ضعفا همه را عوض کرد، یک پیام هم برای تاریخ داشت. به عبارتی از مفهومی که از این انقلاب تحت عنوان مفهوم دموکراسی و مفهوم جمهوری به جهان صادر شد.

×      در انقلاب آمریکا که مفهوم آزادی‌ها و مفهوم لیبرالیزم علاوه بر محدوده آمریکا ، در سراسر جهان نیز منتشر شد.

×   در پدیده انقلاب روسیه، علاوه بر این‌که یک انقلاب سیاسی شکل گرفته و نظام سلطنتی عوض شد، یک انقلاب اجتماعی شکل گرفته و بافت و طبقات اجتماعی کلا زیر و رو شد. اما یک پیام هـم توسط انـقلاب به جهان صادر شده که آن عبارت است از نظام سوسیالیستی.

 

ç  اما انقلاب اسلامی ایران هـر سه سطح این انقلاب‌ها را همزمان به همراه داشت. انقلاب اسلامی که شکل گرفت و نظام سلطنتی به نظام جمهوری اسلامی تبدیل شد. علاوه بر آن طبقات اجتماعی جامعه ما دستخوش تغییر شد و یک پیام هـم توسط انقلاب برای تاریخ و بیرون از گستره جغرافیایی خودش مطرح شد و آن اسلام و یا به تعبیر بهتر دین‌گرایی و معنویت‌ گـرایی در دنیا بود. اگر ما صرفا انقلاب را در محدوده انقلاب‌های سیاسی و اجتماعی محدود کنیم انقلاب ایران در سال 57 و یا چند سال بعد از آن تمام می‌شد و فقط یک دولت و یک نظام در محدوده مرزهای ایـران تاسیس می‌شد.

اما انقلاب اسلامی ایران با حرکت عظیم تاریخی‌اش و پیام تاریخی‌اش که از چندین سال پیش آغاز شد. در همین محدوده سرزمین‌های اسلامی، بعد از انقلاب در فلسطین جریاناتی ملی یا شخصی بودند یا مثلا در محدوده سرزمین‌های اسلامی جریانات اسلامی بسیار کمرنگ بودند. اما بعد از انقلاب ایران، حرکت‌ها اسلامی و معنوی ‌ است.

 

الف = ریشه‌های عقیدتی انقلاب اسلامی :


1)      قرآن، ریشه حیات سیاسی مسلمانان

2)      سیره سیاسی پیامبر و ائمه

3)      عملکرد اصحاب و تابعین

4)      رفتارها و مکتوبات علما

 

ب = ریشه‌های تاریخی انقلاب اسلامی :

1)      نهضت مقدس کربلا :

2)      نهضتهای شیعی :

این قیامها اکثرا در زمان خلافت بنی امیه و بنی‌عباس و پس از شهادت حضرت امام حسین بن علی(ع) اتفاق افتاد و به دلیل ناآگاهی مردم متاسفانه پیروزی حاصل نگردید و اکثرا منجر به دستگیری و شهادت رهبران قیام می‌گردید.

قیام توابین، قیام مُختار ابی‌عبید ثقفی، قیام زید بن علی بن حسین(ع) و حسین بن علی(صاحب فخ)از معـروفترین قیامهای دوران صدر اسلام می‌با‌شند.

 

3)      حکومتهای متاثر از ایدئولوژی شیعی :

مهمترین این حکومتها عبارتند از : حکومت آل بویه ، حکومت سربداران در خراسان، حکومت سادات مرعشی در گیلان و طبرستان و بلاخره حکومت ملی شیعی صفوی

/ 5 نظر / 457 بازدید
افشین سیامکی علمداری

سلام استاد ممنون از بابت جزوه درسی که گذاشتین ایمیلتون رو اگه لطف کنید من تحقیقم رو براتون ارسال کنم ! در ضمن وبلاگ پر محتوایی دارین موفق باشین یا حق

افشین سیامکی علمداری

سلام دوباره استاد من تحقیقم رو به میل وبلاگ فرستادم به امید اینکه به دستتون برسه با آرزوی موفقیت یا حق

قاسم

سلام استاد این جزوه کمی با مطالب وبلاگ فرق داره

عطریاس

سلام خداقوت.با ویژه نامه اعتکاف به روزم. یا علی

نریمان

دوستان سلام یه کلیپ زیبا از شبکه نصر درباره سخنان امام خامنه ای در خصوص انتخابات پیشنهاد میکنم حتما ببینید. http://www.nasrtv.com/modules/video/singlefile.php?cid=15&lid=8958